Ước tính lượng tiêu thụ các chất gây nghiện theo mùa ở cộng đồng dân cư Hà Nội bằng phương pháp WBE
Cơ quan, tổ chức của tác giả
DOI:
https://doi.org/10.59882/1859-364X/223Từ khóa:
Định lượng trực tiếp, chất gây nghiện, WBE, Lượng tiêu thụ theo mùa, LC-MS/MSTóm tắt
Trong những thập kỷ gần đây, phương pháp Dịch tễ học từ phân tích nước thải (Wastewater-Based Epidemiology viết tắt WBE) đã được sử dụng ở nhiều nước trên thế giới nhằm giám sát việc tiêu thụ bất hợp pháp các chất gây nghiện. Nguyên lý của phương pháp là ước tính lượng tiêu thụ các chất gây nghiện sử dụng trong cộng đồng dựa vào việc phân tích dư lượng của các chất này hoặc chất chuyển hoá của chúng trong nước thải. Nghiên cứu đã lấy 121 mẫu tại sông Kim Ngưu theo 4 mùa (mỗi mùa lấy mẫu trong 1 tháng, mỗi ngày lấy 1 mẫu tương ứng 30-31 mẫu/ mùa) và sử dụng phương pháp phân tích trực tiếp bằng hệ thống sắc ký lỏng 2 lần khối phổ (LC-MS/MS) SCIEX 5500 QTrap (Sciex, Concord, Ontario, Canada) có độ nhạy cao (LOQ từ 0,01-0,05 ng/ml) để xác định nồng độ 7 chất chỉ điểm sinh học là amphetamin, methamphetamin methylenedioxymethamphetamin (MDMA), ketamin, codein, morphin, benzoylecgonin. … Kết quả cho thấy, amphetamin hầu hết không được phát hiện trong các mẫu trong khi các chất còn lại đều được phát hiện ở nồng độ>LOQ. Ước tính và đánh giá lượng tiêu thụ theo WBE thu được kết quả có sự khác biệt có ý nghĩa về lượng tiêu thụ theo mùa của các chất gây nghiện MDMA, heroin và cocain trong cộng đồng dân cư nghiên cứu. Các chất gây nghiện điển hình là methamphetamin, MDMA, ketamin, trong đó ketamin đang có lượng tiêu thụ ước tính trung bình cao nhất trong nghiên cứu này.
Tài liệu tham khảo
Hoàng Giang (2022), "Hà Nội: Tích cực lập hồ sơ đưa người nghiện ma túy đi cai nghiện", Retrieved 05/03, 2024, from https://tiengchuong.chinhphu.vn/ha-noi-tich-cuc-lap-ho-so-dua-nguoi-nghien-ma-tuy-di-cai-nghien-11322070615250191.htm.
Trần Thị Thanh Huế, Hoàng Thu Trang et al. (2024), "Xây dựng phương pháp xác định dư lượng của methamphetamin, methylenedioxymethamphetamine, ketamin trong nước thải bằng LC-MS/MS kết hợp SPE-HLB", Nghiên cứu Dược và Thông tin thuốc, 15, pp. 26-35.
Castiglioni S., Bijlsma L., et al. (2013), "Evaluation of uncertainties associated with the determination of community drug use through the measurement of sewage drug biomarkers", Environ Sci Technol, 47(3), pp. 1452-60.
Devault D. A., Maguet H., et al. (2018), "Wastewater-based epidemiology in low Human Development Index states: bias in consumption monitoring of illicit drugs", Environ Sci Pollut Res Int, 25(28), pp. 27819-27838.
Du P., Liu X., et al. (2020), "Monitoring Consumption of Common Illicit Drugs in Kuala Lumpur, Malaysia, by Wastewater-Cased Epidemiology", Int J Environ Res Public Health, 17(3), pp.
Du P., Thai P. K., et al. (2019), "Monitoring consumption of methadone and heroin in major Chinese cities by wastewater-based epidemiology", Drug Alcohol Depend, 205, pp. 107532.
Du P., Zheng Q., et al. (2020), "A revised excretion factor for estimating ketamine consumption by wastewater-based epidemiology - Utilising wastewater and seizure data", Environ Int, 138, pp. 105645.
Du P., Zhou Z., et al. (2017), "Estimating heroin abuse in major Chinese cities through wastewater-based epidemiology", Sci Total Environ, 605-606, pp. 158-165.
Gao J., Burgard D. A., et al. (2022), "Refining the estimation of amphetamine consumption by wastewater-based epidemiology", Water Res, 225, pp. 119182.
González-Mariño I., Baz-Lomba J. A., et al. (2020), "Spatio-temporal assessment of illicit drug use at large scale: evidence from 7 years of international wastewater monitoring", Addiction, 115(1), pp. 109-120.
Gracia-Lor E., Zuccato E., et al. (2016), "Refining correction factors for back-calculation of illicit drug use", Sci Total Environ, 573, pp. 1648-1659.
Hue T. T. T., Zheng Q., et al. (2022), "Prevalence of illicit drug consumption in a population of Hanoi: an estimation using wastewater-based epidemiology", Sci Total Environ, 815, pp. 152724.
Kim K. Y., Oh J. E. (2020), "Evaluation of pharmaceutical abuse and illicit drug use in South Korea by wastewater-based epidemiology", J Hazard Mater, 396, pp. 122622.
Liu X., Zhang R., et al. (2021), "Field evaluation of diffusive gradients in thin-film passive samplers for wastewater-based epidemiology", Sci Total Environ, 773, pp. 145480.
Mastroianni N., López-García E., et al. (2017), "Five-year monitoring of 19 illicit and legal substances of abuse at the inlet of a wastewater treatment plant in Barcelona (NE Spain) and estimation of drug consumption patterns and trends", Sci Total Environ, 609, pp. 916-926.
Nguyen H. T., Thai P. K., et al. (2018), "Assessment of drugs and personal care products biomarkers in the influent and effluent of two wastewater treatment plants in Ho Chi Minh City, Vietnam", Sci Total Environ, 631-632, pp. 469-475.
O'Brien J. W., Grant S., et al. (2019), "A National Wastewater Monitoring Program for a better understanding of public health: A case study using the Australian Census", Environ Int, 122, pp. 400-411.
Ort C., van Nuijs A. L., et al. (2014), "Spatial differences and temporal changes in illicit drug use in Europe quantified by wastewater analysis", Addiction, 109(8), pp. 1338-52.
Yargeau V., Taylor B., et al. (2014), "Analysis of drugs of abuse in wastewater from two Canadian cities", Sci Total Environ, 487, pp. 722-30.
Zheng Q., Ren Y., et al. (2021), "Assessing patterns of illicit drug use in a Chinese city by analyzing daily wastewater samples over a one-year period", J Hazard Mater, 417, pp. 125999.
Zuccato E., Chiabrando C., et al. (2008), "Estimating community drug abuse by wastewater analysis", Environ Health Perspect, 116(8), pp. 1027-32.
