Thiết lập chất chuẩn asperosaponin VI phân lập từ Tục đoạn (Radix Dipsaci)

Tóm tắt

Tục đoạn (Radix Dipsaci) là rễ phơi hay sấy khô của cây Tục đoạn (Dipsacus japonicus Miq, Dipsacaceae), được sử dụng trong y học cổ truyền Trung Quốc và Việt Nam làm thuốc giảm đau khớp, chống viêm…Dược liệu này có thành phần hóa học chính là asperosaponin VI (C₄₇H₇₆O₁₈). Trong chuyên luận Tục đoạn của Dược điển Việt Nam V, asperosaponin VI được lựa chọn làm chất đánh dấu để định tính và định lượng Tục đoạn. Vì vậy, rất cần có chất chuẩn asperosaponin VI  được thiết lập ở Việt Nam với giá thành hợp lý. 5,0 g chất sạch đã được phân lập, tinh chế từ 1 kg Tục đoạn, khẳng định là asperosaponin VI  bằng phổ ¹H, ¹³C-NMR, HPLC/DAD, IR và xác định độ tinh khiết sắc ký HPLC bằng kỹ thuật chuẩn hoá diện tích lớn hơn 98%. Trong nghiên cứu này, chúng tôi thiết lập chất chuẩn asperosaponin VI, đóng ống chuẩn 15 mg và đánh giá độ đồng nhất lô, xác định độ tinh khiết sắc ký bằng HPLC/DAD kỹ thuật chuẩn hoá diện tích là 98,55% và hàm lượng tạp chất bay hơi là 5,12% bằng phương pháp phân tích nhiệt trọng lượng (TGA), từ đó xác định hàm lượng 93,5% bằng phương pháp bảo toàn khối lượng.